Serwis gaśnic w firmie wykonuje się co najmniej raz na 12 miesięcy, a częściej (nawet co 6 miesięcy) w strefach o trudnych warunkach eksploatacji; każda gaśnica po użyciu wymaga niezwłocznej obsługi serwisowej. Częstotliwość wynika z obowiązku utrzymania gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych w pełnej sprawności oraz wykonywania przeglądów i konserwacji zgodnie z rozporządzeniem MSWiA i instrukcją producenta. Serwis obejmuje kontrolę stanu zbiornika i armatury, sprawdzenie masy/ilości środka i ciśnienia, ocenę oznakowania oraz dokumentację (protokół, wykaz gaśnic, oznaczenie daty), a dla gaśnic przenośnych wymagania konstrukcyjne porządkuje PN-EN 3; obsługę rozszerzoną lub wymianę środka przyjmuje się zwykle co 5 lat, jeśli producent nie wskazuje inaczej. W spójnym planie ochrony ppoż. harmonogram łączy się z kontrolą hydrantów wg PN-EN 671-3 (minimalne ciśnienie na prądownicy 0,2 MPa) oraz przeglądami SSP (czujki, centrala, sygnalizatory, sterowania), ponieważ zaniedbania skutkują niesprawnością sprzętu i ryzykiem niezgodności podczas kontroli.

Jak zaplanować serwis gaśnic w firmie, żeby spełnić wymagania i nie tracić czasu

Serwis gaśnic w firmie warto traktować jak element stałej obsługi obiektu, a nie działanie wykonywane dopiero przed kontrolą. Dobrze ułożony harmonogram przeglądów ogranicza ryzyko niesprawności sprzętu i ułatwia utrzymanie dokumentacji wymaganej przepisami. W SPEC-POŻ na co dzień wspieramy zarządców i właścicieli firm w organizacji przeglądów oraz w doborze rozwiązań, które realnie sprawdzają się w pracy.

W praktyce serwis gaśnic powinien być wpisany w kalendarz obiektu i połączony z kontrolą oznakowania, dostępności sprzętu oraz aktualności instrukcji bezpieczeństwa pożarowego. Jeśli w trakcie przeglądu wyjdą usterki albo konieczna będzie naprawa, najbezpieczniej zlecić to od razu w ramach usługi serwis gaśnic, zamiast odkładać temat na później. To skraca czas wyłączenia sprzętu z użytkowania i zmniejsza ryzyko, że gaśnica wróci na ścianę tylko pozornie sprawna.

Jak często trzeba robić serwis gaśnic w firmie zgodnie z przepisami

Serwis gaśnic w firmie wykonuje się co najmniej raz na 12 miesięcy, o ile instrukcja producenta nie wymaga częściej. To podejście jest spójne z praktyką wynikającą z przepisów ochrony przeciwpożarowej, w tym z rozporządzenia MSWiA dotyczącego ochrony przeciwpożarowej budynków i terenów, które nakłada obowiązek utrzymania urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w stanie pełnej sprawności technicznej oraz poddawania ich przeglądom i czynnościom konserwacyjnym.

Warto pamiętać, że przegląd roczny to minimum organizacyjne dla większości obiektów. Jeżeli gaśnice są narażone na trudne warunki, na przykład zapylenie w hali, wilgoć, wstrząsy w pojazdach lub częste przenoszenie między strefami, serwis gaśnic może być potrzebny częściej, nawet co 6 miesięcy. Dodatkowo każda gaśnica po użyciu, nawet krótkim, powinna być niezwłocznie poddana obsłudze, bo samo naruszenie zaworu lub spadek ciśnienia może wykluczyć jej skuteczność.

W firmach, które mają wiele punktów gaśniczych, dobrze działa stała zasada: jeden miesiąc w roku jako termin bazowy dla całego obiektu, a dla stref trudnych dodatkowy serwis gaśnic w połowie cyklu. Dzięki temu nie ma sytuacji, w której część sprzętu ma aktualne naklejki, a część jest po terminie, bo była przenoszona lub wymieniana w trakcie roku.

Na czym polega serwis gaśnic i co powinno znaleźć się w dokumentacji

Serwis gaśnic to zestaw czynności kontrolnych i konserwacyjnych, które potwierdzają, że gaśnica zadziała w momencie zagrożenia. W ramach serwisu gaśnic sprawdza się stan techniczny, kompletność, oznakowanie, parametry pracy i ślady ingerencji, a po zakończeniu pozostawia się czytelną informację o terminie kolejnej obsługi.

Zakres prac zależy od typu gaśnicy i rozwiązań producenta, ale w praktyce serwis gaśnic obejmuje m.in. ocenę stanu zbiornika, zaworu, węża lub prądownicy, kontrolę masy środka gaśniczego i ciśnienia roboczego oraz weryfikację zabezpieczeń. W przypadku gaśnic przenośnych istotne jest też sprawdzenie czytelności instrukcji na etykiecie i zgodności wyposażenia z miejscem użytkowania.

W dokumentacji powinny pojawić się informacje, które realnie pomagają zarządcy udowodnić ciągłość nadzoru, a nie tylko sama naklejka na gaśnicy. Dobrą praktyką jest prowadzenie wykazu gaśnic z lokalizacją i numerem identyfikacyjnym oraz wpisami z kolejnych przeglądów. Warto też pamiętać, że norma PN-EN 3 dotyczy gaśnic przenośnych i porządkuje wymagania konstrukcyjne oraz badania, natomiast serwis gaśnic zawsze powinien uwzględniać instrukcję producenta konkretnego modelu.

• Protokół lub karta serwisowa dla obiektu: ułatwia kontrolę terminów i pokazuje, że serwis gaśnic jest prowadzony systemowo, a nie doraźnie.
• Oznaczenie na gaśnicy z datą przeglądu: pozwala pracownikom i osobom kontrolującym szybko zweryfikować aktualność obsługi w terenie.
• Wykaz zmian i napraw: jeśli była wymiana zaworu, węża lub środka, zapis chroni zarządcę i ułatwia kolejną obsługę.

Kiedy serwis gaśnic wymaga wymiany środka, a kiedy wystarczy przegląd roczny

Serwis gaśnic co 12 miesięcy nie zawsze oznacza wymianę środka gaśniczego, ale są sytuacje, w których jest ona konieczna. W praktyce przyjmuje się, że wymiana środka gaśniczego lub obsługa rozszerzona jest wykonywana co 5 lat, o ile producent nie wymaga inaczej, a także zawsze po użyciu gaśnicy lub stwierdzeniu nieszczelności.

Różne typy gaśnic mają różną wrażliwość na warunki pracy i sposób eksploatacji. Najczęściej spotykane w firmach są gaśnice proszkowe, śniegowe, pianowe oraz gaśnice na tłuszcze, stosowane w kuchniach i strefach gastronomicznych. Serwis gaśnic proszkowych często koncentruje się na szczelności i drożności układu oraz na kontroli ciśnienia, natomiast przy gaśnicach śniegowych kluczowa jest kontrola masy i stanu armatury, bo skuteczność zależy od ilości CO2.

Wymiana środka lub regeneracja ma sens nie tylko ze względu na upływ czasu. Z praktyki serwisowej wynika, że przyczyną rozszerzonej obsługi bywa też przechowywanie gaśnicy w słońcu, w pobliżu źródeł ciepła, w wilgotnym magazynie albo w miejscu, gdzie jest narażona na uderzenia. Jeżeli gaśnica ma uszkodzoną plombę, ślady korozji, spadek ciśnienia lub nieczytelną etykietę, serwis gaśnic powinien zakończyć się doprowadzeniem jej do pełnej zgodności, a nie tylko wpisem w dokumentacji.

• Po użyciu gaśnicy: nawet krótkie użycie może spowodować ubytek środka lub spadek ciśnienia, więc serwis gaśnic powinien obejmować przywrócenie pełnej gotowości.
• Po uszkodzeniach mechanicznych i korozji: wgniecenia, pęknięcia osłon, korozja denka lub szyjki to sygnały, że sama kontrola wizualna nie wystarczy.
• W cyklu wieloletnim: przyjmuje się obsługę rozszerzoną i wymianę środka co 5 lat, ale zawsze należy sprawdzić wymagania producenta danego modelu.

Jak zorganizować serwis gaśnic w firmie i powiązać go z hydrantami oraz SSP

Serwis gaśnic najlepiej organizować jako część jednego planu utrzymania ochrony przeciwpożarowej, razem z hydrantami i systemami alarmowania. Dzięki temu terminy się nie rozjeżdżają, a osoba odpowiedzialna za obiekt ma jeden zestaw protokołów i jasny obraz stanu zabezpieczeń. W praktyce serwis gaśnic warto zaplanować w tym samym kwartale, w którym wykonywane są przeglądy innych urządzeń, aby uprościć dostęp do pomieszczeń i koordynację z najemcami.

Jeżeli w obiekcie są hydranty wewnętrzne, trzeba pamiętać o wymaganiach normy PN-EN 671-3, która opisuje konserwację hydrantów wewnętrznych. W trakcie kontroli ocenia się m.in. stan węża i prądownicy, dostępność oraz warunki rozwinięcia, a także parametry zasilania. Minimalne ciśnienie na prądownicy w hydrantach wewnętrznych przyjmuje się na poziomie 0,2 MPa, co w praktyce weryfikuje się pomiarami podczas prób. To ważne, bo sprawny hydrant i aktualny serwis gaśnic wzajemnie się uzupełniają, a nie zastępują.

W większych obiektach często działa też system sygnalizacji pożaru. Jego podstawowe elementy to czujki dymu, czujki ciepła lub płomienia, centrala, sygnalizatory oraz elementy sterujące, na przykład zwalnianie drzwi, uruchomienie oddymiania czy przekaz alarmu. Serwis gaśnic nie jest częścią przeglądu SSP, ale w codziennej eksploatacji oba obszary powinny być spójne: gaśnice muszą być tam, gdzie pracownicy realnie mogą je użyć, a SSP ma wcześnie wykryć zagrożenie i uruchomić procedury ewakuacji.

Na koniec warto zadbać o prostą organizację: aktualna mapa rozmieszczenia sprzętu, oznakowanie zgodne z wymaganiami, drożne dojścia i przeszkolenie pracowników. Gdy serwis gaśnic jest robiony regularnie, a sprzęt ma stałe miejsca, ryzyko braków podczas kontroli i ryzyko nieskutecznej reakcji w pierwszych minutach pożaru wyraźnie maleją. Jeśli potrzebujesz wsparcia w ułożeniu harmonogramu i prowadzeniu dokumentacji dla obiektu, możesz oprzeć się na doświadczeniu SPEC-POŻ.

Przeczytaj także: Jakie elementy powinien zawierać projekt SAP dla budynku biurowego?

Najczęściej zadawane pytania